Stel je dit voor. Het is middernacht. Je lijdt honger. Je schuift op de achterbank van je autonome voertuig van niveau 5 en eist een drive-thru-run. Je wilt het snel. Zoals, nu snel. Schreeuw je tegen het dashboard om het bord van 90 km/u te negeren? Of weigert de auto beleefd maar resoluut, daarbij verwijzend naar de verkeerswet?
De realiteit is minder Black Mirror en meer saaie bureaucratie. Hoewel volledig autonome auto’s die overal kunnen rijden zonder menselijk toezicht nog jaren op zich laten wachten, lijkt de programmeerlogica duidelijk: ze zullen zich waarschijnlijk aan de snelheidslimiet houden. Afgezien van de veiligheidsuitzonderingen, gaat de robotchauffeur niet te hard rijden alleen maar omdat je honger hebt.
Dit is niet alleen maar speculatie. Het is een berekende risicobeoordeling door ingenieurs die weten dat menselijke chauffeurs verschrikkelijk zijn.
Het experiment “10 MPH sneller”.
Toen de zelfrijdende auto’s van Google voor het eerst op de Amerikaanse wegen verschenen, overtraden ze feitelijk de wet. Reuters meldde dat deze experimentele autonome voertuigen (AV’s) geprogrammeerd waren om tot 16 km / u boven de snelheidslimiet te rijden.
Waarom? Niet omdat de AI een adrenalinejunkie had. Het was overleven.
Menselijke chauffeurs overschrijden routinematig de aangegeven limieten. We rijden zo snel als we denken weg te kunnen komen. Als een zelfrijdende auto de wet gehoorzaamt en precies 90 km/uur rijdt in een zone waar alle anderen 105 km/u rijden, wordt hij een drijvend obstakel. Het nodigt uit tot kop-staartbotsingen. Onderzoekers realiseerden zich al vroeg dat het naleven van de regels in een omgeving van regelovertreders een recept is voor rampen.
Robots spelen volgens het boekje. Mensen niet.
Snel vooruit naar vandaag. Er is geen enkel bewijs dat AV’s gevoelig zijn voor te hard rijden. In feite suggereren de gegevens het tegenovergestelde.
Californië is de enige staat die ongevallen met autonome voertuigen nauwgezet volgt. Sinds 2014 zijn bijna 50 ongelukken geregistreerd. Het verhaal is consistent: door mensen bestuurde auto’s en voorzichtige AV’s. Vaak ging het robotvoertuig langzamer rijden om voorrang te geven aan een voetganger of een andere auto. De mens erachter, gefrustreerd door de “slow-poke” -machine, knipte hem af terwijl hij probeerde te passeren.
De robots rijden niet te hard. Ze zijn gewoon te beleefd voor hun eigen bestwil.
De snelheidslimietvisie van de overheid
Een rapport uit 2017 van de National Conference of State Legislatures schetst een toekomst waarin AV’s hardgecodeerd zijn om de geposte limieten niet te overschrijden. Verkeersplanners zijn van mening dat deze regeling de wegen veiliger zal maken door de chaotische variatie in voertuigsnelheden te elimineren die momenteel ongelukken veroorzaakt.
Er is wel een financieel nadeel. Een vloot van gezagsgetrouwe robots betekent minder snelheidsovertredingen. Lokale en deelstaatregeringen, die afhankelijk zijn van deze inkomstenstroom, zullen wellicht niet blij zijn. Maar de afweging voor veiligheid lijkt de beoogde weg te zijn.
De toekomst van snelwegsnelheid
Als we ooit een omslagpunt bereiken waar we speciale AV-only rijstroken hebben, kunnen de snelheidslimieten zelfs omhoog gaan. Voertuigen die op een netwerk zijn aangesloten, kunnen met elkaar communiceren en veilige afstanden aanhouden met hogere snelheden dan welk mens dan ook zou kunnen.
Neem het onderzoek uit 2017 van durfkapitaalbedrijf Madrona. Het was de bedoeling om de Amerikaanse Interstate 5 in de Pacific Northwest om te bouwen tot een route die alleen voor AV toegankelijk is. De logica is simpel: als iedereen een robot is, kan iedereen sneller en veilig gaan.
“Omdat autonome voertuigen zijn ontworpen om zich aan te passen aan de manoeuvres van menselijke bestuurders, kan zelfs een klein deel van de robots die op een snelweg rijden – slechts 5 procent van het totale aantal auto’s – de stop-and-go-golven die tot verkeersopstoppingen leiden, elimineren.”
– Onderzoekers van de Universiteit van Illinois
Dat cijfer van 5% is onthutsend. Een klein deel van de autonome auto’s zorgt ervoor dat de verkeersstroom voor alle anderen soepel verloopt. Het suggereert dat de wrijving tussen menselijke impulsiviteit en machineprecisie de voornaamste oorzaak is van onze patstelling.
Kunt u uw auto dus vertellen dat hij sneller moet rijden? Waarschijnlijk niet. Maar misschien kom je toch sneller bij je burger. De vraag blijft: zijn we er klaar voor om erop te vertrouwen dat een machine een betere bestuurder is dan wij?
